Xây dựng mộ gia tộc tại Hà Tĩnh thường được thực hiện khi gia đình muốn quy tập phần mộ của nhiều thế hệ về cùng một khuôn viên, thay vì xây dựng rải rác theo từng thời điểm. Với dạng công trình này, điều quan trọng không chỉ là chọn một mẫu mộ đẹp mà phải tính trước quỹ đất, số lượng phần mộ, vị trí lăng thờ, lối đi, cổng, lan can và khả năng mở rộng về sau.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa một khu mộ gia đình thông thường và khu lăng mộ gia tộc. Nếu quy hoạch ngay từ đầu, các hạng mục có thể đồng bộ về kích thước, chất liệu và hoa văn; khi bổ sung phần mộ cho thế hệ sau cũng ít phải phá dỡ hoặc thay đổi bố cục chung. Với những gia đình tại Hà Tĩnh đang có quỹ đất riêng để xây khu mộ tổ, nên khảo sát mặt bằng trước rồi mới chốt mẫu mộ và các hạng mục đá.
Khu mộ gia tộc tại Hà Tĩnh nên quy hoạch từ đâu?
Sai lầm thường gặp là chọn mẫu mộ trước rồi mới tìm cách đặt vào khu đất. Với khu mộ có nhiều phần mộ, cách làm này dễ dẫn đến tình trạng mộ đặt quá sát nhau, lối đi hẹp, lăng thờ không cân đối hoặc không còn khoảng trống để mở rộng.
Phương án hợp lý hơn là chia khu đất thành các khu vực:
- Khu cổng và lối vào: xác định hướng tiếp cận và chiều rộng lối đi.
- Khu thờ chung: bố trí lăng thờ đá hoặc nhà thờ đá tùy quy mô.
- Khu đặt phần mộ: phân chia theo từng nhánh hoặc từng thế hệ trong dòng họ.
- Khu vực lưu thông: chừa khoảng cách đủ để chăm sóc, thắp hương và vệ sinh.
- Khu cây xanh hoặc khoảng trống: tạo độ thoáng cho toàn bộ khuôn viên.
- Phần đất dự phòng: nên tính trước nếu dòng họ còn tiếp tục quy tập mộ trong tương lai.
Với khu đất có hình dạng không vuông vắn, không nhất thiết phải cố ép toàn bộ công trình vào một trục đối xứng tuyệt đối. Bố cục nên ưu tiên sự cân đối theo thực địa, giữ được lối đi và khoảng cách cần thiết giữa các phần mộ.
Cổng vào khu lăng mộ đá gia tộc
Một khu lăng mộ gia tộc thường gồm những hạng mục nào?
Một khu mộ không nhất thiết phải có thật nhiều hạng mục. Điều quan trọng là các cấu kiện chính tạo thành một tổng thể thống nhất.
1. Cổng đá
Cổng là điểm nhận diện đầu tiên khi bước vào khu lăng mộ. Với công trình gia tộc quy mô lớn, có thể sử dụng cổng đá gồm hai hoặc bốn cột, kết hợp hoành phi, câu đối và hoa văn truyền thống. Nếu khu đất nhỏ, cổng nên được thiết kế gọn hơn để không chiếm quá nhiều diện tích lối vào.
2. Bình phong – cuốn thư đá
Cuốn thư đá thường được đặt ở khu vực phía trước hoặc sau cổng tùy bố cục công trình. Ngoài yếu tố trang trí, đây còn là hạng mục thường được gia đình quan tâm khi thiết kế tổng thể theo quan niệm phong thủy truyền thống. Không nên chọn cuốn thư chỉ dựa trên mẫu có sẵn. Chiều rộng và chiều cao cần tương quan với cổng, lăng thờ và diện tích khuôn viên.
Xem thêm: Có thể tham khảo mẫu cuốn thư đá và cách lựa chọn kích thước phù hợp với khuôn viên.
3. Lăng thờ chung
Đây thường là hạng mục tạo điểm nhấn chính của khu mộ gia tộc. Tùy quy mô, gia đình có thể lựa chọn:
- Lăng thờ một mái;
- Lăng thờ hai mái;
- Lăng thờ ba mái;
- Lăng thờ đá có hậu cung;
- Nhà thờ đá cho khuôn viên có diện tích lớn.
Vị trí lăng thờ không nên quyết định theo một công thức duy nhất. Cần căn cứ vào hướng khu đất, trục chính của khuôn viên, vị trí cổng và cách phân chia các phần mộ.
4. Lan can đá
Lan can giúp xác định ranh giới khu lăng mộ, đồng thời tạo cảm giác công trình được quy hoạch thành một khuôn viên riêng biệt. Với đất rộng, có thể thiết kế lan can chạy quanh toàn bộ khu vực. Với khu đất bị giới hạn, chỉ nên xây tại những vị trí thực sự cần thiết để tránh làm khu mộ trở nên bí và tốn diện tích.
5. Các phần mộ
Đây là phần cần được tính toán kỹ nhất bởi số lượng mộ thường nhiều và kích thước mỗi loại không giống nhau. Gia đình có thể lựa chọn:
- Mộ đá tam sơn cho thiết kế đơn giản;
- Mộ đá một mái khi muốn tạo điểm nhấn vừa phải;
- Mộ đá hai mái cho khu mộ có quy mô trang nghiêm;
- Mộ đá ba mái khi cần kiểu dáng bề thế hơn;
- Mộ đôi đối với hai phần mộ có nhu cầu bố trí liền nhau;
- Mộ tròn hoặc các mẫu riêng theo phong tục và yêu cầu của dòng họ.
Không nhất thiết toàn bộ khu mộ phải sử dụng cùng một kiểu dáng. Tuy nhiên, nếu kết hợp nhiều mẫu, cần thống nhất về chất liệu đá, màu sắc, tỷ lệ kích thước và hệ hoa văn để tránh cảm giác chắp vá.
Cách sắp xếp mộ trong khuôn viên gia tộc
Đây là phần không nên viết theo kiểu áp dụng máy móc một nguyên tắc cho tất cả công trình. Quan niệm “nam tả – nữ hữu” có thể được tham khảo khi bố trí, nhưng trên thực tế còn phải xét đến gia phả, thứ bậc, phần mộ đang có sẵn và quy hoạch của khu đất.
Một phương án thường dễ quản lý là chia khu mộ theo từng thế hệ; từng nhánh trong dòng họ; vị trí của người cao tuổi; khu mộ đã có sẵn và khu quy tập mới.
Nếu gia đình dự kiến xây thêm trong tương lai, nên để sẵn một khu vực dự phòng thay vì lấp kín toàn bộ mặt bằng ngay từ lần thi công đầu tiên.
Điều này đặc biệt quan trọng với khu mộ gia tộc vì công trình được sử dụng trong thời gian rất dài, không chỉ phục vụ nhu cầu của một thế hệ.
Khu lăng mộ đá gia tộc với khuôn viên rất đẹp và khang trang
Nên thiết kế khu mộ gia tộc trước hay chọn mẫu mộ trước?
Nếu chỉ xây một ngôi mộ riêng lẻ, gia đình có thể bắt đầu từ mẫu mộ.
Nhưng với khu lăng mộ gia tộc, nên làm theo thứ tự: Khảo sát đất → xác định số lượng mộ → phân khu → chọn kiểu mộ → bố trí lăng thờ → thiết kế cổng, cuốn thư, lan can → thống nhất vật liệu → chốt bản vẽ → chế tác → thi công.
Cách làm này giúp hạn chế việc phải thay đổi kích thước sau khi đã chế tác đá.
Đối với dòng họ có nhiều người cùng tham gia quyết định, bản vẽ tổng thể cũng giúp các thành viên dễ thống nhất hơn về số lượng mộ, vị trí từng phần mộ và mức đầu tư cho từng hạng mục.
Quy trình thi công mộ gia tộc tại Hà Tĩnh
Với một công trình có nhiều cấu kiện đá, quy trình nên được tách thành hai phần: chế tác tại xưởng và lắp dựng tại công trình.
Bước 1: Tiếp nhận thông tin khu đất
Gia đình cung cấp diện tích, hình ảnh, vị trí và số lượng phần mộ hiện có.
Bước 2: Khảo sát và lên phương án
Dựa trên mặt bằng thực tế để xác định cách bố trí cổng, lăng thờ, mộ, lan can và lối đi.
Bước 3: Chốt mẫu và vật liệu
Thống nhất kiểu mộ, loại đá, hoa văn, kích thước và các hạng mục đi kèm.
Bước 4: Chế tác đá
Các cấu kiện được gia công, chạm khắc và hoàn thiện tại xưởng trước khi vận chuyển đến Hà Tĩnh.
Bước 5: Chuẩn bị mặt bằng
Xử lý nền, cao độ, vị trí chân mộ và các khu vực cần lắp dựng.
Bước 6: Vận chuyển và lắp đặt
Các cấu kiện được đưa đến công trình và lắp dựng theo bản vẽ đã thống nhất.
Bước 7: Hoàn thiện tổng thể
Kiểm tra độ cân đối, mạch ghép, vị trí các cấu kiện, vệ sinh bề mặt đá và bàn giao công trình.
Đia chỉ thiết kế, chế tác mộ gia tộc Hà Tĩnh
Đá Mỹ Nghệ Phan Vinh là cơ sở chế tác và thi công đá mỹ nghệ tại làng nghề Ninh Vân, Ninh Bình, với kinh nghiệm hơn 40 năm trong lĩnh vực mộ đá và lăng mộ đá. Với các công trình gia tộc tại Hà Tĩnh, thay vì chỉ gửi một bộ mẫu có sẵn, phương án nên được xây dựng theo diện tích và nhu cầu thực tế của từng dòng họ.
Đội ngũ có thể tư vấn các hạng mục:
- Mộ đá gia tộc;
- Mộ đá đôi;
- Lăng thờ đá;
- Cổng đá;
- Cuốn thư đá;
- Lan can đá;
- Lư hương đá;
- Đèn đá;
- Các cấu kiện đá mỹ nghệ đồng bộ.
Lợi thế của việc đặt chế tác đồng bộ là gia đình có thể kiểm soát tốt hơn màu đá, kích thước, hoa văn và tỷ lệ giữa các hạng mục, thay vì mỗi cấu kiện sử dụng một kiểu khác nhau. Hotline: 0904 169 128