Tết Thanh Minh năm 2021 là vào ngày nào?

Tết Thanh Minh hay lễ tảo mộ từ lâu đã trở thành một trong những ngày lễ thiêng liêng đi sâu vào tiềm thức và văn hóa người Việt. Với truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn, nhân dân ta coi đây là dịp để con cháu tưởng nhớ, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đến những người thân đã khuất. 

Tiết Thanh Minh năm 2021 là ngày nào?


Lấy điểm Xuân Phân làm điểm xuất phát (kinh độ mặt trời ứng với 0 độ), thì Tết Thanh Minh ứng với thời điểm kinh độ mặt trời là 15 độ. Theo cách tính này thì Tết Thanh Minh năm 2021 tính theo dương lịch sẽ bắt đầu từ ngày 4/4 (khi kết thúc tiết Xuân Phân) đến ngày 20/4 (khi bắt đầu tiết Cốc Vũ). Còn tính theo âm lịch thì tiết Thanh Minh bắt đầu vào ngày 3/3 – tức ngày 26/3/2021. Vào ngày này, người Việt Nam thường tiến hành lễ tảo mộ để tỏ lòng thành kính, hiếu nghĩa đến đến những người thân đã khuất.

tet-thanh_minh_2021_ngay_nao
 

 Nguồn gốc ý nghĩa ngày Tiết Thanh Minh


Tiết Thanh Minh có nguồn gốc từ Trung Quốc. Vào thời Xuân Thu chiến quốc, vua Tấn Văn Công của nước Tấn gặp loạn phải đi lưu vong. Lúc bấy giờ, một vị hiền sĩ tên Giới Tử Thôi luôn đi theo vua hiến kế và giúp vua vượt qua khó khăn. Lúc hết lương thực, ông đã không mảy may suy nghĩ bèn cắt một miếng thịt đùi của mình để nấu dâng lên vua khiến nhà vua vô cùng cảm kích.
Giới Tử Thôi phò tá vua trong 19 năm, trải qua bao khó khăn hoạn nạn. Nhưng đến khi vua giành lại ngôi báu lại phong thưởng hậu hĩnh cho những người có công mà quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử thôi không những không đem lòng oán hận mà còn xem đó là nghĩa vụ của mình, sau đó cùng mẹ tới núi Điền Sơn ở ẩn.
Về sau, khi vua nhớ ra bèn cho người đi tìm, có ý phong thưởng nhưng Giới Tử Thôi đã từ chối. Vua liền hạ lệnh đốt rừng ý muốn ép Giới Tử Thôi phải ra ngoài nhưng ông nhất quyết không ra, cuối cùng cả hai mẹ con ông cùng chết cháy. Vua thương xót nên đã cho lập miếu thờ và hạ lệnh kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (từ ngày 3/3 đến 5/3 âm lịch). Cũng chính vì thế mà trong dân gian còn gọi đó là Tết Hàn Thực.
Từ thời Lý, nhân dân ta có ảnh hưởng bởi ngày này nhưng đã thay đổi ý nghĩa để phù hợp với phong tục tập quán người Việt. Nhân dân ta coi ngày Tiết Thanh Minh là dịp để tu sửa phần mộ dòng họ tổ tiên, tưởng nhớ đến người thân đã khuất. Vào này này, con cháu quanh năm đi làm ăn xa cũng thường trở về để sum họp gia đình, làm lễ tảo mộ, thăm viếng và dọn dẹp mộ phần ông bà tổ tiên.


Lễ tảo mộ cần chuẩn bị những gì?


Trong ngày lễ tảo mộ, sau khi tu sửa mộ phần của ông bà tổ tiên, con cháu sẽ làm lễ tạ mộ ngay tại mộ phần. Một mâm lễ tạ mộ cần chuẩn bị đầy đủ những vật phẩm sau đây:
- Hương thơm, tiền vàng, giấy ngũ sắc, quần áo giấy
- Bánh kẹo, hoa quả tươi
- Trầu cau
- Rượu trắng, nước sạch để cúng
- Đồ ăn chay hoặc mặn
- Một bộ tam sinh

Ngoài ra cũng cần chuẩn bị một mâm cúng tại gia tiên. Mâm lễ này không cần quá cầu kỳ, tùy theo điều kiện gia đình và phong tục tập quán vùng miền, điều quan trọng là người làm lễ phải có tâm thành kính.


Văn khấn cúng Thanh Minh ngoài mộ

Văn khấn lễ âm phần Long Mạch, Sơn thần thổ phủ nơi mộ

– Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
– Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần:
– Con kính lạy các ngài Thần linh bản xứ cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày…
Tín chủ (chúng) con là…
Nhân tiết Thanh minh (hoặc là nhân tiết thu, tiết đông, hoặc nhân ngày lành tháng tốt...) tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương kính dâng trước án, kính mời chư vị Tôn thần lai lâm chiếu giám.
Gia đình chúng con có ngôi mộ của…
Táng tại xứ này, nay muốn sửa sang xây đắp (hoặc tảo mộ, bốc mộ…) vì vậy chúng con xin kính cáo các đấng Thần linh, Thổ công, Thổ phủ Long Mạch, Tiền Chu Tước, Hậu Huyền Vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ và Chư vị Tôn thần cai quản trong khu vực này, chúng con kính mời các vị chư Thần về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho vong linh được an nhàn yên ổn, siêu thoát. Cúi xin các vị phù hộ độ trì cho tín chủ chúng con toàn gia mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thái bình.

 

Văn khấn lễ vong linh ngoài mộ

- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
- Con Kính lạy Hương linh (Hiển khảo, Hiển tỷ hoặc Tổ Khảo)
Hôm nay là ngày…
Nhân tiết…
Tín chủ (chúng) con là…
Ngụ tại…
Chúng con và toàn thể gia đình con cháu, nhờ công ơn võng cực, nền đức cao dầy, gây dựng cơ nghiệp của chạnh lòng nghĩ đến âm phần ở nơi hoang vắng, tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương kính dâng trước mộ, kính mời chân linh lai lâm hiến hưởng. Chúng con xin phép được sửa sang phần mộ, bồi xa, bồi thổ, cho được dầy bền, tu sửa minh đường hậu quỷ cho thêm vững chắc. Nhờ ơn Phật Thánh phù trì, đội đức trời che đất chở, cảm niệm Thần linh phù độ, khiến cho được chữ bình an, âm siêu dương thái. Con cháu chúng con xin vì chân linh
Phát nguyện tích đức tu nhân, làm duyên, làm phúc cúng dâng Tin Bảo, giúp đỡ cô nhi quả phụ, tế bần cứu nạn, hiếu thuận tông nhân để lấy phúc này hướng về Tiên Tổ.
Cúi xin linh thiêng chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì con cháu, qua lại soi xét cửa nhà. Che tai cứu nạn, ban tài tiếp lộc, điều lành mang đến, điều dữ xua đi. Độ cho gia đạo hưng long, quế hờ tươi tốt, cháu con vinh hưởng lộc trời, già trẻ nhuần ơn Phật Thánh.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.


van-khan-ta-mo
 
Sau khi khấn xong, đợi hết 2/3 tuần hương thì đi lễ tạ các nơi, hóa vàng, xin lộc và mọi người trở về nhà làm lễ gia thần và gia tiên ở nhà.
 
 

Văn khấn Tiết Thanh Minh tại nhà

 
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương
Con lạy gia tiên tiền tổ, họ hàng nội ngoại hai bên gia tộc họ…
Con lạy bà tổ cô ông mãnh, ông bà, cô bé Đỏ, cậu bé Đỏ tại gia
Hôm nay là ngày... tháng... năm...
Nay con giữ việc phụng thờ tên là..., tuổi…, sinh tại xã..., huyện..., tỉnh... cùng toàn gia, trước bàn thờ gia tiên cúi đầu bái lễ.
Kính mời thổ công Táo quân đồng lai cách cảm.
Kính dâng lễ bạc: trầu rượu, trà nước, vàng hương, hoa quả cùng phẩm vật lòng thành nhân dịp tiết Thanh Minh, kính mời hương hồn nội ngoại tổ tiên, kỵ, cụ, ông bà, cha mẹ, cô dì chú bác, anh chị em chứng giám và hưởng lễ.
Con thành tâm thành kính cúi xin gia tiên tiền tổ, bà tổ cô ông mãnh, ông bà… phù hộ độ trì, đề tâm xếp nếp, vuốt ve che chở cho đại gia đình con bình an, thịnh vượng, ba tháng mùa hè chín tháng mùa đông đều mát mẻ, tốt tươi. Điều lành mang lại, điều dữ mang đi cho công việc của gia đình con đều thuận buồn xuôi gió, gặp nhiều may mắn.
Chúng con kính dâng lễ bạc tâm thành, cúi xin gia tiên chứng minh chứng giám cho lòng thành của toàn thể gia quyến.
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!

Sau khi đọc xong bài vấn, gia chủ vái ba vái, chờ tuần hương sau đó hóa vàng, hạ mâm lễ để thụ lộc.


Những điều cần lưu ý khi đi tảo mộ

- Khi đi tảo mộ, không được dẫm đạp lên phần mộ của người khác. Không được phá hoại đồ thờ cúng hay tỏ thái độ bất kính để tránh gặp xui xẻo.
- Thắp hương ở nơi thờ thổ công, thổ địa trước khi thắp hương ở phần mộ gia tiên. Bên cạnh đó, khi thắp hương nên thắp cho cả những ngôi mộ ở xung quanh mộ nhà mình.
- Người làm lễ nên là con trưởng, cháu đích tôn hoặc người kế thừa việc thờ tục trong dòng họ
- Đối với mộ xây thì xin phép lau dọn, tu sửa những phần bị hư hỏng. Đối với những ngôi mộ đất thì xin phép dọn cỏ, đắp đất mới… để phần mộ được sạch sẽ, cao ráo. Tuy nhiên cần lưu ý chỉ nên nhổ cỏ ở bề mặt trên, không nên đào bới gây sạt lở và ảnh hưởng đến mộ phần.

Bài viết liên quan:  Lưu ý 5 sai lầm dễ mắc phải khi tu sửa lăng mộ 

Hi vọng bài viết Đá mỹ nghệ Phan Vinh sưu tầm và tổng hợp trên đây sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho bạn đọc!